Je kerstboom opeten: van afdankboom tot lekkers
Na de feestdagen belandt je kerstboom meestal bij het grofvuil. Zonde, want van de naalden van een spar maak je siroop, olie, brood en zelfs een fris drankje. Letterlijk van waste naar taste. Er is één voorwaarde: het moet een biologische boom zijn. Hieronder lees je wat het probleem is met weggegooide kerstbomen, waarom bio belangrijk is, en wat je allemaal kunt maken.
Het probleem: kerstbomenverspilling
Elk jaar worden er in Nederland zo'n 3 miljoen kerstbomen verkocht. Een groot deel belandt na één seizoen bij het afval, terwijl zo'n boom er zeven tot tien jaar over doet om te groeien. Precies die verspilling wil dit platform tegengaan.
Het kan anders. Een echte boom met kluit kun je na de feestdagen terugzetten in de grond: hij neemt weer CO2 op, maakt zuurstof en biedt onderdak aan dieren. Lukt terugplanten niet, dan kun je een boom adopteren of laten inleveren en verwerken. En wie de naalden gebruikt om mee te koken, haalt er nog een keer plezier uit vóór de boom een tweede leven krijgt. Een kunstkerstboom is trouwens geen oplossing: die moet je vele jaren hergebruiken voordat hij minder belastend is dan een echte boom, en is aan het eind nauwelijks te recyclen.
Lees dit eerst: alleen met een bio-kerstboom
Eet uitsluitend een kerstboom die biologisch is gekweekt, vrij van insecticiden en pesticiden, en een officieel keurmerk draagt (SKAL-gecertificeerd bio, NL). Een niet-gecertificeerde boom kan schadelijke stoffen bevatten en is niet geschikt om te eten. Twee dingen om te weten: taxus is giftig (nooit eten; spar, den en zilverspar zijn wel eetbaar), en een boom die met een brandwerende spray is behandeld, kun je niet opeten.
Geen bio-boom in huis dit jaar? Dan is opeten geen optie, maar volgend jaar wel. Op onze kaart vind je duurzame, SKAL-gecertificeerde kerstbomen bij jou in de buurt: vind een duurzame kerstboom ».
Welke kerstboom heb je?
De drie meestvoorkomende kerstbomen zijn de spar, de den en de zilverspar, en die zijn alle drie eetbaar. Je herkent ze aan de naalden:
- Spar: enkele naalden die los uit de tak komen, kort en stevig.
- Den: naalden die met twee of meer tegelijk uit één punt komen, langer en zachter.
- Zilverspar: korte, zachte, platte naalden.
Twijfel je? Let op de taxus: die is te herkennen aan zijn rode besjes en is giftig, dus die nooit opeten.
Zo bereid je de naalden voor
Knip de takken los en pluk de naalden eraf. Overgiet ze een paar seconden met kokend water om ze schoon te maken, niet langer, want dan verlies je smaak. Laat ze drogen op een schone theedoek. De meeste smaak zit in de lichtgroene, jonge uitlopers aan de uiteinden van de takken; de smaak zelf varieert van citrusachtig tot grassig. Tip: geef je boom in huis veel water, dan komen er meer van die verse uitlopers — met de meeste smaak en de minste kans op bestrijdingsmiddelen.
Van boom tot bord: dit maak je ervan
Sparrennaaldensiroop: je kerstboom in een flesje
Fris, harsig en een tikje bitter: sparrennaaldensiroop is misschien wel de lekkerste manier om je boom te bewaren. Lekker over pannenkoeken, door een borrel of als glaze op geroosterde groenten. En in een mooi flesje is het een cadeau dat niemand ziet aankomen.
Je hebt nodig, voor ongeveer 250 ml: 100 g sparrennaalden, de schil van een halve bio-citroen, 250 ml water, 250 g suiker en 5 gekneusde jeneverbessen.
Spoel de naalden kort met kokend water en kneus ze licht. Blancheer de citroenschil even in kokend water. Kook het water met de suiker twee minuten, haal de pan van het vuur en laat de naalden, citroenschil en jeneverbes erin trekken tot alles is afgekoeld. Giet de siroop door een doek in een schone fles en sluit af.
Werkt alleen met een biologische, SKAL-gecertificeerde kerstboom. Geen bio-boom? Vind er een op de kaart.
Sparrennaaldenolie en -boter: de makkelijke basis
Laat olijfolie een nachtje trekken op verse naalden en je hebt sparrennaaldenolie: dennensmaak die overal op past, van geroosterde groenten tot een dip voor brood. Nog sneller klaar is sparrennaaldenboter: klop fijne naalden met wat limoen door zachte boter. Heerlijk op een broodje, een gepofte aardappel of bij paddenstoelen. De makkelijkste eerste stap om met je boom te koken.
Werkt alleen met een biologische, SKAL-gecertificeerde kerstboom. Geen bio-boom? Vind er een op de kaart.
Focaccia met sparrennaalden en zeezout
Luchtig van binnen, knapperig van buiten, en bovenop bezaaid met sparrennaalden en zeezoutvlokken. Een showstopper voor de kersttafel die er ook nog eens prachtig uitziet. Dip een stuk in sparrennaaldenolie en niemand raadt dat het smaakgeheim uit de hoek van de woonkamer komt.
Werkt alleen met een biologische, SKAL-gecertificeerde kerstboom. Geen bio-boom? Vind er een op de kaart.
Fris kerstdrankje van naald, jeneverbes en blauwe bes
Sparrennaalden, gekneusde jeneverbes en blauwe bessen een paar uur koud laten trekken in water, meer is het niet. Een alcoholvrij drankje dat fris smaakt en feestelijk oogt op tafel. Perfect om je gasten te verrassen met: "dit heb ik van onze kerstboom gemaakt."
Werkt alleen met een biologische, SKAL-gecertificeerde kerstboom. Geen bio-boom? Vind er een op de kaart.
Crostini met sparrennaalden-ricotta en vijgen
In een kwartier klaar: geroosterd brood met romige ricotta waar je fijngesneden naalden doorheen roert, zoete geroosterde vijgen en een handje walnoten. Een elegant hapje voor bij de borrel dat tegelijk aards en fris smaakt.
Werkt alleen met een biologische, SKAL-gecertificeerde kerstboom. Geen bio-boom? Vind er een op de kaart.
En verder kun je ook…
Eenmaal op smaak wil je meer. Maak sparrennaaldenjam met grapefruit en gember, een frisse limoenlabneh met sparrennaaldenolie, een vegetarisch feestbord van geroosterde biet met beurre-boom en dennenzout, of een romige wittebonen-pastinaaksoep voor een koude dag. Allemaal met de naalden van je bio-kerstboom.
Nog meer manieren om je boom te laten leven
Opeten is één manier om verspilling tegen te gaan; er zijn er meer. Kies bij de aanschaf bewust voor een biologische kerstboom, zet een boom met kluit na kerst terug in de tuin, of lever 'm in om te laten verwerken of composteren. Twijfel je tussen echt of kunst? Een echte, duurzaam gekweekte boom wint bijna altijd.
Vind eerst je bio-kerstboom
Wil je volgend jaar je boom kunnen opeten? Kies dan bewust bij de aanschaf. Op onze kaart staan duurzame verkooppunten en kwekerijen met SKAL-gecertificeerde bomen bij jou in de buurt.